Soğuk Zincir, gıdaların üretilmesi/işlenmesi tamamlandıktan sonra depolama ve sevkiyat da dâhil olmak üzere, tüketicinin sofrasına gidene kadar geçen tüm aşamalarda gıdanın özelliğine göre soğutulması veya dondurulması için gereken ısı rejiminin uygulanmasıdır.

 

Gıdaların soğukta saklanmasının sebebi, bozularak insan sağlığına zarar verebilecek hale dönüşmelerini engellemektir. Çünkü gıdayı soğutmak ve/veya dondurmak gıda içindeki nemi sabitlemektir. Dolayısıyla gıdanın mevcudiyetindeki mikroorganizmaların üremek için ihtiyacı olan sıcaklık ve nemi ortadan kaldırarak, mikroorganizmaların çoğalmaları önlenir. Böylece gıdalar hem daha uzun sürelerde ve ilk günkü tazeliğinde saklanabilir hem de mikroorganizmaların insan sağlığını bozabilecek sayıya ulaşmalarına engel olunur. Bu nedenlerle, gıdaların düşük sıcaklıklarda saklanması gerekir.

 

Gıdaların soğutulması sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. Bunlar:

 

Ortam Sıcaklığı: Her gıda kendine özgü bir su aktivitesi değerine sahip olduğu için düşük ancak uygun sıcaklıkta muhafaza edilmelidir. Aksi halde içeriğindeki su yanlış şekilde kristalize olarak gıdanın kimyasal yapısını bozabilir. Kimyasal yapının bozulması gıdanın tadında farklılıklar ortaya çıkarabilir. Daha da önemlisi mikroorganizmaların yaşamaları ve çoğalmaları için kendi yapılarına uygun bir sıcaklığa ihtiyaçları vardır. Bu sıcaklık gerçekleştiğinde mikroorganizmaların çoğalması için elverişli bir ortam sağlanmış olur.

 

Soğutmanın Verimi: Gıdaların içinde bulundukları ambalajlar hava hareketinin engellenmemesi için mutlaka birbirinden uzak olmalıdır. Böylece soğuk havanın kısa sürede tüm ambalajlara etkimesi sağlanmalıdır. Bunun için depolama alanında raf sistemi tercih edilmeli ve raflar duvar diplerinden-tavandan-zeminden minimum 10 cm uzakta olmalıdır.

 

İster soğukta ister dondurularak muhafaza edilmiş olsun, gıda maddeleri, dezenfeksiyonu yapılmış, yabancı madde/haşere girişine izin vermeyecek şekilde dizayn edilmiş, gıdanın bulunduğu bölümünde hava sirkülâsyonunun sağlandığı frigorifik araçlarla sevk edilmelidir.

 

Dondurulmuş/soğuk bir gıdanın soğuk zincirinin kırıldığını anlamak için paket açıldığı anda birkaç gözlem yapmak yeterlidir. Paket açıldığında gıda maddesinde koku, karlanma ve/veya renk değişimi gözlemleniyorsa zincir kırılmış demektir. Özellikle, gıda yüzeyinde hafif sümüksü bir tabaka oluşmuşsa bu gıda asla tüketilmemelidir.

 
 

Gıda satın alırken dikkat edilmesi gereken temel özellikler şöyle sıralanabilir:

 
Tazesi seçilmeli,
Ambalaj kontrolü yapılmalı, yırtık-çökmüş-emniyet bandı olmayanlar tercih edilmemeli,
Bulunduğu rafın sıcaklığı kontrol edilmeli;
  Yaş meyve-sebze ≤10˚C,
  Süt ve süt ürünleri ≤4˚C,
  Taze et-balık-tavuk ≤2˚C,
  Dondurulmuş ürünler ≤-18˚C olmalıdır.
   
Son Kullanma Tarihi kontrolü yapılmalı, SKT en uzak olan ürün tercih edilmeli,
Soğukta saklanması gerekirken normal şartlarda muhafaza edilen ürünler ya alınmamalı yada SKT’nin 4 kat azalacağı hesap edilerek alınmalı.
Normal şartlarda muhafaza edilen yumurtalar kesinlikle tercih edilmemeli, kabuğunda aşırı kirli olanlar alınmamalı,
Soğuk/donuk gıdaları alırken cihazın en soğuk bölümünde (yatay cihazlar için alt-arka katlarında, dikey cihazlar için orta-orta katlarda) olanlar tercih edilmelidir.
   
 

 

   
alt